УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

Уур амьсгалын дундаж болох 1981-2010 оны дунджаар долдугаар сарын агаарын дундаж температур нь Өмнөговь, Дорноговийн нутаг, Говь-Алтай, Баянхонгорын өмнөд хэсгээр 21-27 градус, Хөвсгөл, Архангайн ихэнх нутаг, Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангайн хойд, Завханы зүүн, Баян-Өлгийн баруун хэсгээр 10-15 градус, бусад нутгаар 16-20 градус дулаан байдаг. Гэвч цаг агаарын нөхцөл жил бүр болон сар бүр харилцан адилгүй байдаг. Тухайлбал: 1960 оноос 1994 оныг хүртэлх ихэнх хугацаанд уур амьсгалын дунджаас 1-3 градусаар хүйтэн байж, 1973-1976, 1984-1985, 1993 онд баруун, төв, говийн аймгуудын  нутгаар шөнийн үнэмлэхүй бага температур уулархаг нутгаар 3-8 градус хүйтэн, бусад нутгаар 2 градус дулаанаас 3 градус хүрч хүйтэрч байв. Гэтэл 1999-2002, 2004-2005, 2007, 2010, 2015-2017 онд уур амьсгалын дунджаас 2-5 градусаар дулаан болж, өдрийн үнэмлэхүй их температур Орхон-Сэлэнгийн бэлчир, говийн нутгаар 38-43 градус, бусад нутгаар 33-38 градус хүрч халсан байна.

Энэ сард уур амьсгалын дунджаар Булган, Сэлэнгийн ихэнх нутаг, Хөвсгөл, Архангайн зүүн хэсэг, Өвөрхангай, Хэнтий, Дорнодын хойд хэсгээр 80-115мм, Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Алтай, Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх нутаг, Увс, Баянхонгор, Өвөрхангай, Дундговийн өмнөд хэсгээр 10-38мм, бусад нутгаар 40-79 мм бороо ордог боловч 1990, 1993, 1994 онд ихэнх нутгаар, 1998, 2003, 2006 онд нутгийн баруун хагаст, 2012 онд нутгийн зүүн хагаст уур амьсгалын дунджаас 1-3 дахин их бороо орсон бол 1978-1981, 1988-1989, 1999-2002, 2004-2005, 2007-2010, 2014-2015, 2017 онд уур амьсгалын дунджаас харьцангуй бага бороо орж гантай байв.

Дуу цахилгаан жил бүр 4-8, зарим жил 10-14 удаа ажиглагддаг. Салхи 15 м/с-ээс хүчтэй болох тохиолдол жил бүр 1-3, зарим жилд 5-6 удаа ажиглагддаг бөгөөд салхины үнэмлэхүй их хурд 1991 онд говийн нутгийн зүүн хэсгээр түр зуур 28-36 м/с хүрч онц хүчтэй шороон шуурга шуурсан байна.

2018 ОНЫ 07 ДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Бaруун аймгуудын нутагАгаарын температурын сарын дундаж нь уулархаг нутгаар 12-17 градус, Алтайн өвөр говиор 22-27 градус, бусад нутгаар 18-23 градус дулаан буюу Увсын хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас 1.0-1.5 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

Нэг ба гуравдугаар арав хоногийн эхэн, хоёрдугаар  арав хоногийн сүүлчээр бага зэрэг сэрүүсч уулархаг нутгаар шөнөдөө 4-9 градус, өдөртөө 15-20 градус дулаан, Их нууруудын хотгор, Алтайн өвөр говиор шөнөдөө 15-20 градус, өдөртөө 25-30 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 9-14 градус, өдөртөө 20-25 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд уулархаг нутгаар шөнөдөө 8-13 градус, өдөртөө 21-26 градус дулаан, Их нууруудын хотгор, Олон нууруудын хөндий, Алтайн өвөр говиор шөнөдөө 19-24 градус, өдөртөө 29-34 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 14-19 градус, өдөртөө 25-30 градус дулаан байх ба ялангуяа хоёрдугаар арав хоногийн эхэн, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр Их нууруудын хотгор, Олон нууруудын хөндий, Алтайн өвөр говиор өдөртөө 33-38 градус, бусад нутгаар 27-32 градус хүрч халах төлөвтэй.

Энэ сард Баян-Өлгий, Завханы хойд, Говь-Алтай, Баянхонгорын өмнөд хэсэг, Ховд болон Увсын ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй.

Нэгдүгээр арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар, нэгдүгээр арав хоногийн дунд болон эцсээр нутгийн хойд хэсгээр, хоёр болон гуравдугаар арав хоногийн эхэн ба дунд үе, сүүлчээр зарим газраар түр зуурын бороо орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө зарим газраар салхи түр зуур  ширүүснэ.

Төвийн аймгуудын нутагАгаарын температурын сарын дундаж нь нутгийн баруун хэсгээр 12-17 градус, бусад нутгаар 17-22 градус дулаан буюу Хөвсгөлийн хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас 1.0-2.0 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

            Нэгдүгээр арав хоногийн эхний хагас, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхээр бага зэрэг сэрүүсч Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар шөнөдөө 4-9 градус, өдөртөө 17-22 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 10-15 градус, өдөртөө 23-28 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд Хангай, Хөвсгөл, Хэнтэйн уулархаг нутгаар шөнөдөө 8-13 градус, өдөртөө 22-27 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 14-19 градус, өдөртөө 27-32 градус дулаан, ялангуяа хоёрдугаар арав хоногийн эхний хагас, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр Орхон, Сэлэнгэ, Хараа, Туул  голын сав нутгаар 31-36 градус хүрч халах төлөвтэй.

Энэ сард Хөвсгөлийн өмнөд, Архангайн хойд, Төв, Сэлэнгийн зүүн хэсгээр уур амьсгалын дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй.

Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн, хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр ихэнх нутгаар, нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхэн ба сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр зарим газраар түр зуурын бороо орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө зарим газраар салхи түр зуур ширүүснэ.

Зүүн аймгуудын нутаг.  Агаарын температурын сарын дундаж нь ихэнх нутгаар 18-23 градус дулаан буюу ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1.0-2.0 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

            Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхээр бага зэрэг сэрүүсч нутгийн хойд хэсгээр шөнөдөө 7-12 градус, өдөртөө 20-25 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 10-15 градус, өдөртөө 23-28 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд ихэнх нутгаар шөнөдөө 13-18 градус, өдөртөө 27-32 градус дулаан байх ба ялангуяа сарын эхэн болон хоёрдугаар арав хоногийн эхний хагасын зарим өдөр 31-36 градус хүрч халах төлөвтэй.

Энэ сард Сүхбаатарын өмнөд, Дорнодын баруун өмнөд хэсгээр уур амьсгалын дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас бага бороо орох төлөвтэй .

Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үе ба сүүлчээр ихэнх нутгаар, нэгдүгээр арав хоногийн эхэн, хоёрдугаар арав хоногийн эхэн ба дунд үе, гуравдугаар арав хоногийн эхээр зарим газраар түр зуурын бороо орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө зарим газраар салхи түр зуур ширүүснэ.

Говийн аймгуудын нутагАгаарын температурын сарын дундаж нь Дундговийн нутаг, Дорноговийн хойд, Өмнөговийн баруун хэсгээр 17-22 градус, бусад нутгаар 22-27 градус дулаан буюу ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1.0-2.0 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

           Хоёрдугаар арав хоногийн сүүлчээр бага зэрэг сэрүүсч нутгийн хойд хэсгээр шөнөдөө 10-15 градус, өдөртөө 21-26 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 14-19 градус, өдөртөө 24-29 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд ихэнх нутгаар шөнөдөө 17-22 градус, өдөртөө 29-34 градус дулаан байх ба ялангуяа сарын эхэн болон хоёрдугаар арав хоногийн эхний хагас, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр зарим нутгаар өдөртөө 32-37 градус хүрч халах төлөвтэй.

Энэ сард Өмнөговийн баруун, Дундговийн зүүн хойд, Дорноговийн хойд, Говь-Сүмбэрийн нутгаар уур амьсгалын дунджаас бага, Өмнөговийн зүүн өмнөд, Дорноговийн өмнөд хэсгээр дунджаас бага зэрэг ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй .

Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр зарим газраар, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлчээр ихэнх нутгаар түр зуурын бороо орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө зарим газраар салхи түр зуур  ширүүснэ.