Тайлан Б.Сүхбаатар

2018 оны 07 дугаар сарын 25, 26-ны өдрүүдэд Баян-Өлгий аймагт зохиогдсон “Уур амьсгалын өөрчлөлт: Мөстөл, мөсөн гол” сэдэвт эрдэм шинжилгээний бага хуралд оролцсон товч тайлан

 

2003 оноос хойш жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагдаж буй ус, цаг уур, байгаль орчны салбарын эрдэмтэн судлаачдын 2018 оны эрдэм шинжилгээний бага хурал 07 дугаар сарын 25, 26-ны өдрүүдэд Баян-Өлгий аймгийн “Толбо-Тур” жуулчны баазад “Уур амьсгалын өөрчлөлт: Мөстөлт, мөсөн гол” сэдвийн хүрээнд боллоо. Тус хурлын үйл ажиллагааг Баян-Өлгий аймгийн засаг дарга А.Гылымхан, ЦУОШГ-ын дэд дарга Б.Баттулга нар нээж, хурлын үйл ажиллагааг Баян-Өлгий аймгийн УЦУОШТ дарга П.Жанаргуль, УЦУОСМХ-н эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга доктор П.Гомболүүдэв, УЦУОСМХ-н доктор Г.Даваа нар удирдан явуулсан.

Хуралд ЦУОШГ, Уур амьсгалын өөрчлөлт хариуцсан тусгай элч доктор З.Батжаргал, Монголын Ус цаг уурын нийгэмлэгийн Ерөнхийлөгч доктор Ц.Адъяасүрэн, УЦУОСМХ, НЦУТ, УБ болон 12 аймгийн УЦУОШТ, Монголын УЦУНийгэмлэг, МУИС, МУИС-н салбар Ховд ИС, Алтайский Государственный Университет, Онцгой Байдлын Газрын нийт 300 орчим төлөөлөгч, судлаач эрдэмтэд “Уур амьсгалын өөрчлөлт, Мөстөлт, мөсөн гол”, “Цаг агаар, гамшигт үзэгдэл”, “Ус, бэлчээр, экосистем” гэсэн 3 үндсэн бүлэг хуралдаанаар 30 орчим аман илтгэл, 13 ханан илтгэл хэлэлцүүлж оролцлоо.

НЦУТ-өөс ерөнхий технологич инженер Б.Сүхбаатар, ахмад ажилтан доктор Х.Хангайсайхан нар уг хуралд оролцож “Цаг агаар, гамшигт үзэгдэл” сэдвийн 2 дугаар хуралдаанд Г.Буяндэлгэр, Б.Тэмүлүн, доктор Х.Хангайсайхан нарын бэлтгэсэн “Монгол оронд ажиглагдах догшин хуй, түүний үүсэх нөхцөл” сэдэвт илтгэлийг хэлэлцүүллээ.

Энэхүү эрдэм шинжилгээний хурал нь Уур амьсгалын өөрчлөлт, түүний шууд болон дам нөлөө, гамшигт үзэгдэл, түүнийг урьдчилан мэдээлэх боломж, байгаль орчны салбарт тулгараад буй асуудлууд, Дэлхийн цаг уурын байгууллага болон олон улсын байгууллагуудын хэрэгжүүлж буй төсөл хөтөлбөрүүд, олон улсын өмнө Монгол улсын хүлээх үүрэг, судалгаа шинжилгээний ажилд тулгамдсан асуудал, үр дүн зэрэг олон сайхан илтгэл хэлэлцүүлсэн, эрдэмтэн судлаачдын хамтын ажиллагааг өргөжүүлсэн үр дүнтэй хурал болж өнгөрлөө гэж дүгнэж байна.

Тайлан бичсэн:

Ерөнхий технологич инженер: Б.Сүхбаатар

2018 оны 8 дугаар сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

2018 оны 8 дугаар сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

ТАНЫ АНХААРАЛД

Цаг агаарын сарын урьдчилсан мэдээнд тухайн сард агаарын дундаж температур, орох хур тунадасны хэмжээ нь олон жилийн дундажтай харьцуулахад ямар байхыг баруун (Баян-Өлгий, Ховд, Увс, Завхан, Говь-Алтай, Баянхонгор), төв (Архангай, Өвөрхангай, Хөвсгөл, Булган, Сэлэнгэ, Төв, Орхон, Дархан-Уул), зүүн (Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар), говийн (Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь, Говь-Сүмбэр) нутгийн гэсэн 4 бүс нутаг тус бүрээр ялган зааж өгдөг. Түүнчлэн тухайн сарын хэдий үед нутгийн аль хэсэгт дулаарах, хүйтрэх, бороо, цас орох, салхи шуурга болохыг тусгана. Цаг агаарын үзэгдэл нутгийн 30 хувиас хэтрэхгүйгээр зурвас газраар ажиглагдах тохиолдолд "зарим газраар", 30-70 хувьд "ихэнх нутгаар", 70 хувиас дээш нутгийг хамрах тохиолдолд "бүх нутгаар" гэсэн нэр томъёо хэрэглэдэг. Дулааны улиралд агаарт болон хөрсний гадарга дээр температур 00-аас бага болж хүйтрэхийг "цочир хүйтрэл" гэнэ.

Онцгой байдлын шугамаар нийт ард иргэд, төр засгийн бүх шатны удирдлагад шуурхай хүргэдэг. Холбогдох газрын удирдлага “Гамшигт үзэгдлээс урьдчилан сэргийлэх мэдээ”-г хүлээн авмагц мэдээллийг өөрийн харъяа нутаг дэвсгэрийн иргэдэд хүргэх, гамшгаас хамгаалах, гамшгийн голомтод ажиллах, сэргээн босгох үйл ажиллагааг шуурхай зохион байгуулах үүрэгтэй.

Ус, цаг агаарын гамшигт үзэгдлийн улмаас хүний амь нас эрсэдсэн, байгаль орчин, эд хөрөнгөнд хохирол учирсан тохиолдолд сум, дүүргийн Засаг дарга ажлын хэсэг томилон ажиллуулж, уг гамшигт үзэгдлээс хамгаалах талаар зохион байгуулсан арга хэмжээ, үр дүн, учирсан хохирол, гарсан зардлын талаархи мэдээллийг нэгтгэн аймаг, нийслэлийн Засаг дарга, Онцгой байдлын газар, хэлтэс, Улсын онцгой байдлын ерөнхий газар, Ус цаг уур, орчны шинжилгээний газарт 3 хоногийн дотор ирүүлнэ.

Цаг агаарын мэдээний талаар лавлах, эсвэл байгаль цаг уурын сонин хачин үзэгдлийн талаархи мэдээллийг Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын Уьдчилан мэдээлэх хэлтсийн 326606, 326609 утсаар өгөх юмуу "УБ-46, Жуулчны гудамж-5, Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын Урьдчилан мэдээлэх хэлтэст хаяглан ирүүлнэ.

УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

             Наймдугаар сард агаарын температур 1981-2010 оны дунджаар Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговийн өмнөд хэсгээр 20-25 градус, Баян-Өлгий, Завхан, Хөвсгөл, Архангайн ихэнх нутаг, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангайн хойд хэсгээр 10-15 градус, бусад нутгаар 15-20 градус дулаан байдаг .

Гэвч цаг агаарын нөхцөл жил бүр харилцан адилгүй байдаг. Тухайлбал, 1984, 1985, 1990, 1993, 2003 онд бүх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1-3 градусаар хүйтэн байсан бол 2001-2002, 2005-2008, 2011, 2015, 2016 онд уг дунджаас 1-4 градусаар дулаан байв. Агаарын үнэмлэхүй их температур 2002, 2015, 2016 онд ихэнх нутгаар 30-35 градус, Орхон-Сэлэнгийн сав, Говийн нутаг, Дорнод Монголын нутгаар 35-39 градус, хөрсний гадарга дээр 55-65 градус хүрч халсан байна. Зарим жилд баруун ба төвийн нутгийн хойд хэсгээр шөнөдөө 3-8 градус хүрч цочир хүйтэрдэг бөгөөд энэ нь арван жил тутамд 1-3 удаа тохиолддог.

1981-2010 оны  дунджаар хур тунадас Хөвсгөл, Архангайн зүүн, Төв, Хэнтий, Дорнодын хойд хэсэг, Булган, Сэлэнгийн ихэнх нутгаар 71-99 мм, Их нууруудын хотгор, Алтайн өвөр говь, говийн бүх нутгаар 13-40 мм, бусад нутгаар 41-70 мм ордог.  Гэвч 1996, 2001, 2002, 2004, 2006, 2011 онд ихэнх нутгаар, 2016 говь, зүүн аймгуудын нутгаар бороо харьцангуй бага орсноос бэлчээрийн ургамал хатаж, гантай байсан бол 1981, 1984, 1987, 1990, 1991, 1994, 1998, 2000 онд бороо хур их орсон бөгөөд  ялангуяа 1998 онд ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас 2-3 дахин их бороо орсон. 2000 онд Хөвсгөл, Архангай, Булганд 18-38 цаг үргэлжилсэн усархаг хүйтэн бороо, 2003 онд Архангай, Сэлэнгэ, Сүхбаатарт 12-17 мм голчтой мөндөр, 2007 онд Архангай, Булган, Сэлэнгэ, Төв аймгийн нутгаар хагас хоногтоо 32-60 мм хүчтэй аадар орж иргэд, аж ахуйн байгууллагуудад ихээхэн хохирол учирч байв.

Салхи 15 м/с-ээс дээш түр зуур хүчтэй ширүүсэх тохиолдол говийн нутгаар жил бүр 1-2, бусад нутгаар арван жилд 2-4 удаа тохиолддог. Тухайлбал, 1980 онд Дорноговийн зүүн хэсгээр 42 м/с, 1997 онд Дундговийн нутгаар 34 м/с хүрч байв.

Бaруун зүгийн нутаг. Агаарын температурын сарын дундаж нь Увс, Ховдын нутаг, Баян-Өлгийн зүүн, Завханы баруун хэсгээр 16-21 градус, Говь-Алтай , Баянхонгорын өмнөд хэсгээр 20-25 градус, Завханы ихэнх, Баян-Өлгийн баруун, Говь-Алтай, Баянхонгорын хойд хэсгээр 10-15 градус буюу Баян-Өлгийн өмнөд хэсэг, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгорын ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 0.5-1.5 градусаар дулаан, бусад нутгаар дунджийн орчим байна.

         Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба сүүлчээр, хоёрдугаар арав хоногийн дунд болон сүүлчээр, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэс сэрүүсч Алтай, Хангайн уулархаг нутгаар шөнөдөө 0-5 градус, сарын эцсээр хөрсөн дээр 1-6 градус хүрч цочир хүйтэрнэ өдөртөө 12-17 градус, Алтайн өвөр говиор шөнөдөө 13-18 градус, өдөртөө 25-30 градус, бусад нутгаар шөнөдөө 8-13 градус өдөртөө 18-23 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд Алтай, Хангайн уулархаг нутгаар шөнөдөө 4-9 градус, өдөртөө 18-23 градус, Олон нууруудын хөндий, Алтайн өвөр говиор шөнөдөө 19-24 градус өдөртөө 29-34 градус, бусад нутгаар шөнөдөө 11-16 градус өдөртөө 23-28 градус дулаан байна.

Энэ сард Ховдын нутаг, Баян-Өлгий, Увс, Баянхонгорын өмнөд, Завхан, Говь-Алтайн зүүн хэсгээр уур амьсгалын дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй.

          Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн эхээр нутгийн хойд хэсгээр түр зуурын бороо, нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе болон сүүлч,  гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар бороо, сарын эцсээр уулархаг нутгаар хур тунадас орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүснэ, ялангуяа нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе ба сүүлч, хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн дунд үе болон сүүлчээр зарим газраар түр зуур 18-20м/с хүрч ширүүсч болзошгүй.

Төвийн нутаг. Энэ сарын агаарын температурын дундаж нь Хөвсгөл, Архангайн нутаг, Булганы зүүн, Өвөрхангайн баруун хойд хэсгээр 11-15 градус, Сэлэнгэ, Төв аймгийн нутаг, Өвөрхангайн ихэнх, Булганы баруун, Хөвсгөлийн өмнөд хэсгээр 16-21 градус дулаан буюу Өвөрхангай, Төв аймгийн өмнөд хэсгээр уур амьсгалын дунджаас 0.5-1.5 градусаар дулаан, бусад нутгаар уур амьсгалын дунджийн орчим байна.

           Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн эхэн болон дунд үеэр сэрүүсч Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутгаар шөнөдөө 1-6 градус өдөртөө 15-20 градус, бусад нутгаар шөнөдөө 8-13 градус өдөртөө 19-24 градус дулаан байна. Гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр сэрүүсч Хангай, Хөвсгөл, Хэнтэйн уулархаг нутгаар шөнөдөө 4 градус дулаанаас 1 градус хүйтэн, хөрсөн дээр 0-5 градус хүрч цочир хүйтэрнэ, өдөртөө 10-15 градус, бусад нутгаар шөнөдөө 5-10 градус, өдөртөө 15-20 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд Хангай, Хөвсгөл, Хэнтэйн уулархаг нутгаар шөнөдөө 6-11 градус, өдөртөө 19-24 градус, бусад нутгаар шөнөдөө 10-15 градус, өдөртөө 23-28 градус дулаан байна.

Энэ сард Булганы нутаг, Хөвсгөл, Архангайн зүүн, Өвөрхангайн хойд, Төв аймаг болон Сэлэнгийн баруун хэсгээр хэсгээр уур амьсгалын дунджаас ахиу, Төв аймгийн зүүн өмнөд хэсгээр дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй.

            Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн эхэн ба дунд үеэр ихэнх нутгаар, нэг, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр зарим газраар бороо орно. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүснэ, ялангуяа нэг ба гурав дугаар арав хоногийн дунд, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлчээр зарим газраар түр зуур 14-16 м/с хүрч ширүүснэ.

Зүүн зүгийн нутаг. Агаарын температурын сарын дундаж нь ихэнх нутгаар 16-21 градус дулаан буюу Хэнтийн өмнөд, Сүхбаатарын баруун хэсгээр уур амьсгалын дунджаас 0.5-1.5 градусаар дулаан, бусад нутгаар дундаж орчим байна.

         Нэг, хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр сэрүүсч Хэнтэйн уулархаг нутгаар шөнөдөө 3-8 градус өдөртөө 11-16 градус,  бусад нутгаар шөнөдөө 6-11 градус өдөртөө 18-23 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд ихэнх нутгаар шөнөдөө 12-17 градус өдөртөө 26-31 градус дулаан байх төлөвтэй.

Энэ сард Дорнодын зүүн хэсгээр уур амьсгалын дунджаас ахиу, Хэнтийн өмнөд, Сүхбаатарын баруун хэсгээр дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй .

             Нэг, хоёр, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр зарим газраар, дунд үеэр нь ихэнх нутгаар бороо орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүсэх ба ялангуяа нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба дунд, хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр зарим газраар түр зуур 16-18 м/с хүртэл ширүүсч болзошгүй.

Говийн нутаг. Агаарын температурын сарын дундаж нь Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх нутгаар 20-25 градус, бусад нутгаар 15-20 градус буюу бүх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1.0-1.5 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

          Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр бүх нутгаар шөнөдөө 15-20 градус өдөртөө 32-37 градус хүрч халах төлөвтэй. Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн, хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр сэрүүсч нутгийн хойд хэсгээр шөнөдөө 5-10 градус өдөртөө 17-22 градус, бусад нутгаар шөнөдөө 9-14 градус өдөртөө 22-27 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд ихэнх нутгаар шөнөдөө 13-18 градус өдөртөө 26-31 градус дулаан байна.

Энэ сард Дундговийн баруун, Өмнөговийн баруун хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджийн орчим, бусад нутгаар уг дунджаас бага бороо орох төлөвтэй .

            Нэгдүгээр арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар бороо, нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе болон сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр зарим газраар түр зуурын бороо орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүснэ, ялангуяа нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон сүүлч, хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе, гуравдугаар арав хоногийн эцсээр зарим газраар түр зуур 18-20 м/с хүрч ширүүсэх төлөвтэй.

Ц.Бадамханд сургалтын тайлан

БНХАУ-ын Бээжин хотноо  “Нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдэл” сэдэвт сургалт семинарт оролцсон товч тайлан

2018.07.19

БНХАУ-ын Бээжин хотноо Нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын үйлчилгээний Нислэгийн цаг уурын төвд 2018 оны 07-р сарын 09-нөөс 13-ны хооронд Азийн Нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийг зохицуулах сургалт семинарт БНХАУ-ын нислэгийн цаг уурын төвийн мэргэжилтнүүд болон Бангладеш, БНХАУ-ын тусгай захиргааны бүс Хонг Конг, Вьетнам, Камбож, Лаос, Малайз, Мальдив, Монгол, Мьянмар, Тажикистан, Тайланд, Филиппин, Шриланка зэрэг 13 орны цаг уурын мэргэжилтнүүд оролцсон. Манай талаас нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналт, зохицуулалтын албаны байцаагч Д.Маасүрэн хамт оролцсон.

Энэхүү сургалт, семинарын гол зорилго нь нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийг ажиглах болон урьдчилан мэдээлэх чадварыг дээшлүүлэх, нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийн мэдээллийн платформыг хэрэглэх, SIGMET мэдээллийг зөв гаргах, радарын датаг өргөн ашиглаж сурахад нь туслахад оршино.

Эхний өдөр иргэний нисэхийн цаг уурын албаны үйл ажиллагаатай танилцаж туршлага судалсан. Мөн өнөөгийн үед ашиглаж байгаа тоног төхөөрөмжтэй танилцсан. Цаг агаарын хатуу ширүүн нөхцөлийг урьдчилан мэдээлэх арга болон Хойд хятадын бүс дэх нислэгийн цаг уурын үйлчилгээний явцтай танилцсан.

Дараагийн өдөр цаг агаарын допплер радарын үндэс болон дуу цахилгаантай бороог таних аргын талаар мэдээлэл авсан.

Сургалтын гурав дахь өдөр бусад улсын төлөөлөлтэй хамт тус сургалтанд оролцогчдын форумд оролцож туршлага судалсан. Мөн SIGMET мэдээллийг зөв гаргах талаар судалсан. Дараа нь Азийн нислэгийн цаг уурын төвийн үйл ажиллагааны нээлтийн ёслолд оролцож Дэлхийн Цаг Уурын Байгууллагын нарийн бичгийн даргын захидлыг сонсох, дурсгалын зураг даруулах үйл ажиллагаанд оролцов.

Дөрөв дэх өдөр нь Нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийн мэдээллийн платформыг (www.aamets.com) ашиглах зөвлөмжтэй танилцсан. Мөн сүүлийн 2 өдөр нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийг зохицуулах тухай дадлага хийсэн ба SIGMET-ыг автомат аргаар ашиглан туршиж үзэв. Төгсгөлд нь уг сургалт семинарын талаар дүгнэлт бичиж БНХАУ-ын зохион байгуулагч нарт танилцуулав.

Дүгнэлт

Азийн нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийн мэдээллийн платформыг хэрэглэж сурсанаар SIGMET мэдээллийг ажиглах болон урьдчилан мэдээлэх байдлаар Азийн бүст харж, нэмж мэдээлж болно.  Бид платформыг ашигласнаар ажлын бүтээмжинд маш их үр дүнтэй байх болно гэж үзэж байгаа. Энэ сургалт семинар нь азийн орнуудын хооронд SIGMET мэдээллээр туршлага солилцоход тус нэмэр болсон үйл ажиллага боллоо. Уг сургалт семинарт хамрагдсанаар Азийн нислэгийн цаг уурын төвийн үйл ажиллагаа болон сүүлийн үеийн тоног төхөөрөмжтэй танилцаж, цаашдын үйл ажиллагаанд хэрэгтэй олон талын мэдээ мэдээлэл олж авсан нь ач холбогдолтой байлаа гэж дүгнэж байна.

Цаашид хийх ажил:

  1. Сургалт, семинарт суралцсан хичээлээр синоптик инженерүүдэд танилцуулга, хичээл зохион байгуулах
  2. Азийн нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийн мэдээллийн платформыг ашиглаж сурах
  3. Нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдлийн мэдээллийн платформ хэрэглэгчийн гарын авлагатай болох
  4. Хүчтэй шороон болон элсэн шуургыг ажиглагдсан эсвэл ажиглагдах нөхцөл бүрдсэн үед нь мэдээлэх
  5. Ажлын өдрийн тэгш юмуу сондгой гаригуудад англи хэлээр хэлэлцүүлэг явуулдаг болох
  6. Нислэгт нөлөөлөх цаг агаарын үзэгдлийг ажиглагдах ба урьдчилан мэдээлэх бүрт аймгуудын синоптик инженерүүдтэй тухайн цагт нь видеогоор бага хурал хийж мэдээлэл солилцох
badamkhand tailan - china 2018

Тайлан бичсэн:

НЦУТ-ийн ахлах синоптик инженер                                           Ц.Бадамханд

БНСУ-ын ЦУГ-ын Гадаад харилцааны хэлтсийн дарга тэргүүтэй төлөөлөгчид

БНСУ-ын Цаг уурын газрын буцалтгүй тусламжийн хүрээнд хэрэгжиж буй “Нислэгийн цаг уурын төвийн үйл ажиллагааг сайжруулах” төслийн хэрэгжилтийн үйл явц, үйл ажиллагаанд нэвтрүүлсэн үр дүнгийн талаарх уулзалт, хэлэлцүүлэг, сурвалжлага хийх ажлаар БНСУ-ын Цаг уурын газрын Гадаад харилцааны хэлтсийн дарга тэргүүтэй төлөөлөгчид, Хэвлэл мэдээллийн байгууллагын сэтгүүлчид зэрэг 10 гаруй хүн 2018 оны 6 дугаар сарын 20-ны өдөр тус төвд ажлын айлчлал хийлээ.

Монгол орны 2018 оны VI-VIII сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

Монгол орны 2018 оны VI-VIII сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

Зургадугаар сард. Уур амьсгалын дунджаар агаарын температурын сарын дундаж нь Баян-Өлгийн өмнөд, Завханы хойд болон зүүн, Хөвсгөл, Архангай, Говь-Алтайн баруун, Баянхонгор, Өвөрхангайн баруун хойд хэсгээр 10-14 градус, Говь-Алтайн зүүн өмнөд, Баянхонгор, Дорноговийн өмнөд хэсэг, Өмнөговийн ихэнх нутгаар 20-25 градус, бусад нутгаар 14-19 градус дулаан байдаг

Энэ сард агаарын дундаж температур Увс, Сэлэнгэ, Дорнодын ихэнх нутаг, Баян-Өлгий, Завхан, Хэнтийн хойд, Хөвсгөлийн баруун, Төв аймгийн зүүн хойд, Сүхбаатарын зүүн хэсгээр уур амьсгалын дунджаас 0.5-1.5 градусаар дулаан, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй.

Уур амьсгалын дунджаар Хөвсгөлийн зүүн, Өвөрхангай,Төв, Хэнтийн хойд, Сүхбаатарын зүүн өмнөд хэсэг, Архангай, Булган, Сэлэнгийн ихэнх нутгаар 48-70 мм, Баян-Өлгий, Увс, Өвөрхангайн өмнөд, Завханы баруун өмнөд хэсэг, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дундговь, Дорноговийн ихэнх нутгаар 8-28 мм, бусад нутгаар 29-46 мм хүртэл хур тунадас ордог.

Энэ сард Говь-Алтайн зүүн хойд, Баянхонгорын хойд, Өвөрхангай, Дундговийн өмнөд, Сүхбаатарын баруун өмнөд, Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас бага зэрэг ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим хур тунадас орох төлөвтэй.

Долдугаар сард. Уур амьсгалын дунджаар агаарын температурын сарын дундаж нь Баян-Өлгийн өмнөд, Завханы хойд болон зүүн, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангайн баруун хойд хэсэг, Хөвсгөл, Архангайн ихэнх нутгаар 12-17 градус, Говь-Алтайн зүүн өмнөд, Баянхонгор, Дорноговийн өмнөд хэсэг, Өмнөговийн ихэнх нутгаар 22-27 градус, бусад нутгаар 17-21 градус дулаан байдаг.

Энэ сард агаарын дундаж температур Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Алтайн өмнөд, Төв, Өмнөговь, Дундговийн зүүн хэсэг, Дорноговь, Хэнтий, Сүхбаатар, Дорнодын нутгаар уур амьсгалын дунджаас 0.5-1.5 градусаар дулаан, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй.

Уур амьсгалын дунджаар Архангай, Булганы ихэнх нутаг, Хөвсгөлийн зүүн хагас, Өвөрхангай, Төв аймгийн баруун хойд, Сэлэнгийн баруун, Хэнтийн хойд, Сүхбаатарын зүүн өмнөд, Дорнодын хойд болон зүүн өмнөд хэсгээр 75-107 мм, Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх нутаг, Увс, Өвөрхангай, Дундговийн өмнөд, Завханы баруун өмнөд хэсгээр 13-44 мм, бусад нутгаар 45-75 мм хүртэл бороо ордог.

Энэ сард Баян-Өлгий, Увс, Ховд, Говь-Алтайн ихэнх нутаг, Завханы баруун өмнөд, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговийн өмнөд, Хэнтийн зүүн хойд, Дорнодын хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй.

Наймдугаар сард. Уур амьсгалын дунджаар агаарын температурын сарын дундаж нь Говь-Алтайн зүүн өмнөд, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговийн өмнөд хэсгээр 20-25 градус, Баян-Өлгийн баруун, Завхан, Хөвсгөл, Архангайн ихэнх нутаг, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангайн хойд хэсгээр 10-15 градус, бусад нутгаар 15-20 градус дулаан байдаг.

Энэ сард Баян-Өлгий, Увс, Ховд, Хөвсгөл, Өмнөговь, Говь-Сүмбэр, Дорноговийн ихэнх нутаг,  Завхан, Булган, Сэлэнгийн хойд, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангай, Дундговь, Хэнтийн өмнөд, Сүхбаатарын баруун хэсгээр уур амьсгалын дунджаас 1.0-1.5 градусаар дулаан, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй.

Уур амьсгалын дунджаар хур тунадас Хөвсгөл, Архангайн зүүн, Төв, Хэнтий, Дорнодын хойд хэсэг, Булган, Сэлэнгийн ихэнх нутгаар 71-100 мм, Баян-Өлгий, Увс, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх нутаг, Завханы баруун, Өвөрхангай, Дундговийн өмнөд хэсгээр 13-40 мм, бусад нутгаар 41-70 мм ордог.

Энэ сард Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Сүмбэр, Дорноговийн ихэнх нутаг, Увс, Хэнтийн өмнөд, Говь-Алтай, Завхан, Сүхбаатарын баруун, Дундговь, Өмнөговийн зүүн, Төв аймгийн зүүн өмнөд хэсгээр уур амьсгалын дунджаас бага, Дорнодын зүүн хэсгээр уур амьсгалын дунджаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим хур тунадас орох төлөвтэй.

Чанарын менежментийн тогтолцооны гэрчилгээ авлаа

Чанарын менежментийн тогтолцооны гэрчилгээ авлаа

Нислэгийн цаг уурын үйлчилгээнд Чанарын менежментийн тогтолцоог ISO9001:2015 олон улсын стандартын дагуу  хэрэгжүүлснийг баталгаажуулсан гэрчилгээг 2018 оны 04 дүгээр сарын 09-ний өдөр гардан авлаа.

Дээрх гэрчилгээг Стандарт, Хэмжил Зүйн Газрын даргын 2018 оны А/105 дугаар тушаалын дагуу 2021 он хүртэл 3 жилийн хугацаатай эзэмших эрхтэй боллоо.

Сургалт зохион байгуулж байна.

Сургалт зохион байгуулж байна.

Нислэгийн цаг уурын төвөөс 2 жилд тутамд зохион байгуулдаг Иргэний агаарын тээврийн нислэгт цаг уурын үйлчилгээ үзүүлэх шалгуур үзүүлэлтийг хангасан синоптик инженерүүдэд “Нислэгийн цаг уурын мэргэшлийн үнэмлэх” олгох давтан сургалт 04 дүгээр сарын сарын 09-ний өдрөөс эхлэн явагдаж байна. Энэ сургалтад төв, орон нутгийн 30 гаруй синоптик инженерүүд хамрагдаж байна.

2018 оны хаврын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

2018 оны хаврын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

Монгол орны 2018 оны IV-VI сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

Дөрөвдүгээр сард.

Уур амьсгалын дунджаар агаарын температурын сарын дундаж нь Баян-Өлгийн өмнөд, Увсын хойд, Завханы хойд болон зүүн, Хөвсгөл, Архангай, Говь-Алтайн баруун, Баянхонгорын баруун хойд хэсгээр 3 градус хүйтнээс 1,5 градус дулаан, Говь-Алтайн зүүн өмнөд, Баянхонгор, Дорноговийн өмнөд, Өмнөговийн ихэнх нутгаар 7-11 градус дулаан, бусад нутгаар 2-6 градус дулаан байдаг.

Энэ сард агаарын дундаж температур Булган, Төв аймгийн зүүн хойд, Хэнтийн хойд, Сүхбаатарын зүүн хэсэг, Сэлэнгэ, Дорнодын ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас 0.5-1.5 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

Уур амьсгалын дунджаар Увсын зүүн, Архангайн өмнөд, Булган, Хэнтийн зүүн хойд, Дорнодын зүүн өмнөд хэсгээр 10-14мм, Баян-Өлгийн хойд, Увсын баруун, Завхан, Сүхбаатарын баруун өмнөд, Ховд, Өвөрхангай, Сэлэнгийн зүүн, Төв аймгийн зүүн өмнөд, Хэнтийн өмнөд хэсэг, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дундговь, Дорноговь, Говь-Сүмбэрийн ихэнх нутгаар 1-5 мм, бусад нутгаар 6-9 мм хүртэл хур тунадас ордог.

Энэ сард Баян-Өлгий, Увсын нутаг, Ховд, Булганы хойд, Завханы баруун, Хөвсгөлийн зүүн, Сэлэнгийн баруун хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджаас ахиу, Ховд, Өвөрхангай, Дундговийн өмнөд, Хэнтийн зүүн, Сүхбаатарын баруун, Дорнодын хойд хэсэг, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим хур тунадас орох төлөвтэй.

Тавдугаар сард.

Уур амьсгалын дунджаар агаарын температурын сарын дундаж нь Баян-Өлгийн өмнөд, Завханы хойд болон зүүн, Хөвсгөл, Архангай, Говь-Алтайн баруун, Баянхонгор, Өвөрхангайн баруун хойд, Төв аймгийн зүүн өмнөд хэсгээр 5-9 градус, Говь-Алтайн зүүн өмнөд, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговийн өмнөд хэсгээр 15-19 градус, бусад нутгаар 10-14 градус дулаан байдаг.

Энэ сард агаарын дундаж температур Баян-Өлгий, Булган, Сэлэнгэ, Хэнтийн ихэнх нутаг, Увсын баруун, Ховд, Архангай, Төв, Сүхбаатар, Дорнодын хойд, Хөвсгөлийн зүүн хэсгээр уур амьсгалын дунджийн орчим, бусад нутгаар уг дунджаас 0.5-1.0 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

Уур амьсгалын дунджаар Увс, Булган, Хэнтийн зүүн хойд, Архангайн зүүн өмнөд, Сэлэнгийн баруун, Өвөрхангай, Төв аймгийн баруун хойд хэсгээр 21-30 мм, баруун ба говийн ихэнх нутгаар 3-11 мм, бусад нутгаар 12-20 мм хүртэл хур тунадас ордог.

Энэ сард Булганы ихэнх нутаг, Баян-Өлгийн өмнөд, Архангайн зүүн хойд, Сэлэнгийн баруун, Дорноговь, Дорнодын  зүүн өмнөд, Сүхбаатарын баруун өмнөд хэсгээр амьсгалын дунджаас ахиу, Ховдын зүүн, Увсын өмнөд, Завхан, Төв аймгийн баруун өмнөд, Өмнөговь, Дундговийн баруун хэсэг, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангайн ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим хур тунадас орох төлөвтэй.

Зургадугаар сард.

Уур амьсгалын дунджаар агаарын температурын сарын дундаж нь Баян-Өлгийн өмнөд, Завханы хойд болон зүүн, Хөвсгөл, Архангай, Говь-Алтайн баруун, Баянхонгор, Өвөрхангайн баруун хойд хэсгээр 10-14 градус, Говь-Алтайн зүүн өмнөд, Баянхонгор, Дорноговийн өмнөд хэсэг, Өмнөговийн ихэнх нутгаар 20-25 градус, бусад нутгаар 14-19 градус дулаан байдаг.

Энэ сард агаарын дундаж температур Баян-Өлгий, Архангай, Дорнодын өмнөд, Говь-Алтайн зүүн хэсэг,  Баянхонгор, Өвөрхангай, Өмнөговь, Дундговь, Дорноговийн ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас 0.5-1.5 градусаар дулаан байх төлөвтэй.

Уур амьсгалын дунджаар Хөвсгөлийн зүүн, Өвөрхангай,Төв, Хэнтийн хойд, Сүхбаатарын зүүн өмнөд хэсэг,  Архангай, Булган, Сэлэнгийн ихэнх нутгаар 48-70 мм, Баян-Өлгий, Увс, Өвөрхангайн өмнөд, Завханы баруун өмнөд хэсэг, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дундговь, Дорноговийн ихэнх нутгаар 8-28 мм, бусад нутгаар 29-46 мм хүртэл хур тунадас ордог.

 Энэ сард Увсын хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджаас бага, Говь-Алтайн зүүн хойд, Өвөрхангай, Дорнодын өмнөд хэсэг, Баянхонгор, Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь, Сүхбаатарын ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас бага зэрэг ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим хур тунадас орох төлөвтэй.

Ажлын амжилтаа үнэлүүллээ

Ажлын амжилтаа үнэлүүллээ

Дэлхийн болон Монголын Ус, Цаг уурын өдрийг тохиолдуулан нислэгт аюулгүй ажиллагаа, аюулгүй байдлыг хангасан цаг агаарын  мэдээ, мэдээллээр үйлчлэх, шинжилгээ, мэдээллийн ажлын чанарыг дээшлүүлэх, нислэгийн саатал зөрчлийн тоог бууруулах, олон улсын жишигт хүрсэн үйлчилгээг хэрэглэгчдэд үзүүлэх нөхцлийг бүрдүүлэх, Олон улсын иргэний агаарын тээврийн байгууллага, Дэлхийн цаг уурын байгууллагын стандарт шаардлагад нийцүүлэх, дэвшилтэт технологи нэвтрүүлэх ажилд бодитой хувь нэмэр оруулж буй Мэдээлэл, үйлчилгээний хэлтсийн дарга Б.Болормаа, локаторын инженер С.Мөнхбат, ИНЕГ-ын НААХЗА-ны хяналтын байцаагч Д.Маасүрэн нарыг “Байгаль орчны тэргүүний ажилтан” цол тэмдгээр, ерөнхий технологич инженер Б.Сүхбаатар, ахлах синоптик инженер Б.Батцэцэг, Нислэгийн цаг уурын өртөөний инженер Ц.Баярмаа нарыг Байгаль Орчин, Аялал Жуулчлалын Яамны “Жуух бичиг”-ээр, ахлах синоптик инженер Л.Одгариг, Ц.Бадамханд, инженер Б.Долгорсүрэн, дизель генераторч Б.Мөнхбадрах, жижүүр сантехникч С.Уламбаяр нарыг Цаг Уур, Орчны Шинжилгээний Газрын  “Жуух бичиг”-ээр шагнаж урамшууллаа. Шагнуулсан бүх хүмүүстээ дахин баяр хүргэж, ажлын амжилт хүсье.